وجود ندارد ، چون ايشان ( كافران ) اين ابزار ( حسّ ) را در راهنمايى و راهيابى به كار نگرفته‌اند ، همانند كسانىاند كه فاقد آن حواسّند ، و آن حسّهايشان آفت‌زده شده است ، و چنان است ، قول خداى - تعالى - وَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى قُلُوبِهِمْ « 83 » زيرا طبع از طابع ، و ختم از خاتم است ؛ و هر دو به يك معنى است ، و همانا خداى آن كار روا داشت تا كيفرى بر كفرشان باشد « 84 » . [ الجمان فى تشبيهات القرآن نخستين كتاب درباره تشبيهات قرآن كريم ] ابن ناقياى بغدادى ( متوفّاى 485 ه ) كتاب الجمان فى تشبيهات القرآن را نگاشت ، و آن نخستين كتابى است كه تشبيهات كتاب عزيز خداى ( قرآن ) را مورد بررسى قرار مىدهد ، و همه كتابهايى كه شرح حال ابن ناقيا را بيان داشته‌اند ، از آن ياد كرده‌اند . زركشى درباره آن گفته است : « و در آن باره ( تشبيهات قرآن ) ابو القاسم بن البندار كتاب الجمان فى تشبيهات القرآن را نگاشته است « 85 » » و جلال الدين سيوطى گفته است : « ابو القاسم بن البندار كتابى به تشبيهات قرآن اختصاص داده ، و آن را الجمان ناميده است » « 86 » . و مؤلّف خود دربارهء آن گفته است : « اين است آنچه ، توانايى و وسع ، در تأليف اين كتاب ، به آن انجاميد ، با وجودى كه نيروى حافظه و فكر پراكنده ، و خاطر خسته شده ، و مجالى براى تفكّر دربارهء چگونگى برخورد با پيشامدهاى روزگار و رويارويى با مشكلات دوران نيست ، هر چند در افشاى سر آن تأليف ، و برداشتن پرده از آن و چيدن ميوه‌اش - با وجود كثرت كتابهايى كه پيشينيان دربارهء علوم قرآن نگاشته‌اند - بر ما پيشى گرفته نشده است ، و كتابى به آن اختصاص داده نشده ، و بابى از سخن براى آن نگشوده‌اند . و اميدوارى ما به خداى - عزّ و جلّ - متوجّه رستگارى نزد او ، و تقرّب بسوى اوست ، و درود ما بر سرور ما محمّد و آل او باد ، و او

--> ( 83 ) - سورة التوبه ( 9 ) آيهء 93 . ( 84 ) - تلخيص البيان فى مجازات القرآن ، ص 3 - 4 . ( 85 ) - البرهان ، ج 3 ، ص 414 . ( 86 ) - الاتقان ، ج 2 ، ص 42 .